X

Cảnh báo đột quỵ trong thể thao - làm thế nào để phòng tránh

4 bầu chọn / điểm trung bình: 4

Nhiều người trẻ bị đột quỵ dẫn đến tử vong khi đang tham gia chơi thể thao có cường độ vận động mạnh như chạy hay bóng đá...Điều này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn của đột quỵ không cảnh báo đối với người trẻ. Do cơ thể không có dấu hiệu cảnh bảo nào dẫn đến không có sự đề phòng chuẩn bị, dẫn đến tăng nguy cơ đột quỵ.

Sự ra đi đáng tiếc của chàng trai trẻ sau cơn đột quỵ do trụy tim

Ngày 14/1, cộng đồng mạng thương tiếc về sự ra đi đột ngột của chàng trai trẻ, năng nổ Võ Văn Thơm (quê Bình Thuận) khi chưa kịp kết thúc đường chạy HCMC Marathon 2019, một giải đấu quen thuộc với chàng trai. Thơm đã ra đi mãi mãi do cơn đột quỵ ở tuổi 23 khi tham gia chạy marathon. Gia đình vô cùng bàng hoàng bởi Thơm là một bạn trẻ khỏe mạnh, giỏi nhiều môn thể thao, năm 2018 từng nằm trong top 90 người hoàn thành Marathon 42 km trong thời gian sớm nhất của TP.HCM. 

Đột quy tai biến an cung lý triều

Anh Võ Văn Thơm bị đột quỵ dẫn đến tử vong khi đang chạy marathon

BS Trịnh Văn Hải, trưởng khoa cấp cứu BV FV, người trực tiếp cấp cứu cho Thơm tại hiện trường cho biết Thơm không có tiền sử bệnh tim mạch. Khi tiếp cận tại hiện trường, bệnh nhân đã trong tình trạng ngưng tim. Theo BS Hải, nguyên nhân tử vong có khả năng do vận động viên hoạt động quá sức chịu đựng của tim dẫn đến trụy tim.

Đột quỵ hay xảy ra ở những người trẻ tuổi chơi thể thao chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư và được cho là liên quan hầu hết đến bất thường tiềm ẩn của hệ tim mạch (chiếm 2/3 nguyên nhân các trường hợp đột tử). Những bất thường về tim mạch này ít bộc lộ hoặc không được phát hiện trước đó, khi gặp yếu tố gắng sức hay chấn thương trực tiếp sẽ gây ra những bệnh lý tim mạch cấp tính, gây tử vong ngay lập tức.

Trao đổi thêm về việc vận động quá sức có thể ảnh hưởng sức khỏe, BS Hải cho rằng thời gian vừa qua, phong trào chạy bộ được nhiều người hưởng ứng tham gia, đặc biệt là giới trẻ, tuy nhiên vẫn còn trường hợp chạy theo sở thích, không hiểu rõ về tình trạng sức khỏe bản thân. Những trường hợp này ít nhiều có ảnh hưởng sức khỏe, nhẹ là các chấn thương khi vận động, nặng là những bệnh lý liên quan đến tim mạch.

4 nguyên nhân bệnh lý dẫn đến đột quỵ

1/ Bệnh lý cơ tim phì đại:  thường gặp nhất. Đây là bất thường tim bẩm sinh nhưng không biểu hiện triệu chứng gì. Vách cơ tim dày lên bất thường dẫn đến rối loạn dẫn truyền nhịp tim và gây rung thất. Lúc đó, tim không bóp máu nuôi cơ thể được. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây đột tử ở người chơi thể thao dưới 30 tuổi.

2/Bệnh lý động mạch vành: bất thường của mạch máu nhỏ cung cấp máu nuôi trái tim. Khi hoạt động thể thao gắng sức, mạch vành bị co thắt hay do cục xơ vữa làm tắc mạch máu này, không đem máu đủ đến cho tim hoạt động dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp tính. Đây là nguyên nhân đột tử thường gặp cho người trên 30 tuổi.

3/ Các nguyên nhân ít gặp hơn là vỡ phình động mạch chủ do gắng sức, hoặc bệnh lý van tim, tim bẩm sinh và bất thường tim mạch ở những người cao to trong hội chứng Marfan.

4/ Chứng chấn động tim: đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở thanh thiếu niên mà không bị bất thường về tim. Tim bình thường bị một chấn động mạnh ở vùng giữa ngực, do banh đánh trúng hay cú đánh trực tiếp, làm tim ngưng hoạt động dù không có tổn thương xương hay cơ bao quanh ngực. Tỉ lệ tử vong lên đến 65%.

Lời khuyên của chuyên gia để phòng chống đột quỵ

BS Hải khuyến cáo những người tham gia chạy bộ nên tìm hiểu kỹ về kỹ thuật chạy từ những vận động viên có kinh nghiệm, chạy theo những cự ly phù hợp với thể trạng cơ thể, khởi động kỹ trước khi chạy và không cố gắng quá sức khi thấy cơ thể có dấu hiệu quá tải.

Theo bác sĩ Randy Eichner thì đột quỵ khi chơi thể thao là khá phổ biến và cũng có thể phòng tránh được. Bác sĩ khuyến cáo như sau:

  • Đột qụy tim có nguy cơ tiềm ẩn với những người tham gia các môn thể thao mùa hè như bóng đá, chạy, bơi lội
  • Đột qụy tim có nguyên nhân kết hợp giữa các yếu tố như thời tiết, vận động quá sức, quần áo không thoáng hoặc không có khả năng thấm mồ hôi, cơ thể quá béo, ít vận động, có tiền sử tim mach....
  • Nhận biết sớm và điều trị kịp thời có thể cứu được người bị trụy tim

Bản thân sự gắng sức thể lực khi chơi thể thao không phải là nguyên nhân nhưng lại là yếu tố thuận lợi dẫn đến đột tử nếu ta có bất thường tim mạch. Dù đột tử rất hiếm xảy ra khi chơi thể thao, nhưng hậu quả thì nghiêm trọng và gần như gây tử vong, nên tốt nhất chúng ta nên phòng ngừa chứng đột tử bằng cách khám sức khỏe định kỳ, hoặc khám sức khỏe trước khi tập luyện hoặc thi đấu thể thao. 

Lương y Vũ Xuân Điều khuyến cáo: Nếu có bất kỳ khó chịu nào khi gắng sức tập luyện thể thao như mệt bất thường, choáng váng, nghe tiếng tim bất thường hoặc nhịp tim không đều..., bạn nên ngưng gắng sức, nghỉ ngơi và đi khám bác sĩ tim mạch.

Đăng ký tư vấn miễn phí

Tư vấn
0964.077.995